Алматыда автомобильді бояу

Автомобильді бояу процесі бірнеше кезеңнен тұрады, ал ережелерді сақтап, әрекеттерді дұрыс ретпен орындау — жоғары сапалы нәтиженің кепілі. Алдыңғы жарияланымдарда мен автомобильді дайындау мен бояудың негізгі кезеңдері мен әдістерін айтып өткен едім. Бұл мақалада кейбір ақпарат қайталанады, бірақ бұрын қарастырылмаған жаңа тұстар да бар.

Дайындық — өте маңызды кезең, ол соңғы жабынның сапасына айтарлықтай әсер етеді.

Алдымен үй-жайды шаңнан тазарту қажет («гаражды автомобиль бояуға дайындау» мақаласын қараңыз). Сондай-ақ краскопультті компрессормен жалғайтын шлангты тазалау маңызды, өйткені одан түскен кір жаңа боялған бетке зиян келтіруі мүмкін.

Бояуды бастамас бұрын краскопультті дұрыс баптап, бояуды сұйылту керек.

Бояуды шашырату процесіне көптеген факторлар әсер етеді. Краскопульт дұрыс бапталған күннің өзінде шанақты сапалы жабу үшін белгілі бір дағды қажет. Пистолетті қалай ұстау, оны қалай қозғалту, шашыратқышты қайда бағыттау, сондай-ақ шүріппені қашан басып, қашан босату керектігін білу маңызды.

Үйрену кезеңінде краскопультті дұрыс қалыпта ұстап, оңтайлы қашықтықты сақтау назар аударуды талап етеді, ал тәжірибе жинақтала келе бұл әрекет автоматты түрде орындалатын дағдыға айналады.

Краскопультпен қалай жұмыс істеу керек?

Краскопультті дұрыс басқару үшін жұмыс барысында факелді үнемі тік қалыпта ұстау маңызды. Краскопульт пен бет арасындағы оңтайлы қашықтық — 15–25 см. Қашықтықты бақылаудың қарапайым тәсілі — пистолетті алақан созымында ұстау (суретті қараңыз).

Бояу жағу кезінде краскопульттің қозғалысы еркін болуы керек. Шүріппені пистолет өңделетін бетке бағытталмай тұрған сәттерде ғана басу керек. Бояу бетке біркелкі факел түрінде түсуі тиіс. Бірнеше көршілес бөлшекпен жұмыс істегенде әр жүрістің соңында шүріппені босататын әдісті қолдануға болады. Бұл тәсіл мақалада әрі қарай егжей-тегжейлі қарастырылады.

Шашырату кезінде шүріппе соңына дейін басылып тұруы керек, ал краскопультті шанақ панелінің қарама-қарсы шетіне жеткенше бірқалыпты қозғалту қажет. Содан кейін шүріппе босатылып, бояу беру тоқтайды, бірақ краскопульт кері бағытта қозғалмас бұрын тағы шамамен 5 см жүріп өтеді. Бұл ретте пистолет алдыңғы бояу жолағының жартысын жабатындай сәл төмен түсіріледі де, шүріппе қайтадан соңына дейін басылады.

Краскопультті бетке дұрыс бұрышпен ұстаңыз, оңтайлы қашықтықты және тұрақты қозғалыс жылдамдығын сақтаңыз. Ол үшін компрессор бояуды біркелкі шашыратуға жеткілікті тұрақты ауа ағынын қамтамасыз етуі тиіс. Ауа қысымының ауытқуы бояудың біркелкі түспеуіне әкеледі, бұл әсіресе металлик пен перламутр реңктерін қолданғанда айқын байқалады.

Жүрістің соңында краскопультті бұрмаңыз. Бұл тәсіл тек бір аймақтан екіншісіне өткенде ғана қолданылады. Краскопультті айналдыру жабынның біркелкі болмауына әкелуі мүмкін.

Бояу жағу процесі

Күрделі жерлерді, мысалы бұрыштар мен жиектерді, бірінші кезекте бояу керек. Бұл учаскелерді дәлірек жабу және факелдің енін азайту үшін жақынырақ (3–5 см қашықтықтан) жұмыс істеген жөн. Краскопультті бетке жақындатқанда, біркелкі болмауды болдырмау үшін оны жылдамырақ қозғалту керек.

Дөңес беттерге бояу жаққанда барлық иілімдерді ескере отырып, пистолетті бетке перпендикуляр ұстауға тырысыңыз. Сонда лак-бояу жабыны бүкіл бет бойынша біркелкі болады.

Жиектер мен бұрыштар боялғаннан кейін автомобиль панельдерінің негізгі бетіне көшуге болады.

Әрбір шашыратылған жүріс алдыңғысын 50%-ға жабуы тиіс — бұл бояудың біркелкі таралуын қамтамасыз етеді. Жабу азырақ болса, көзге көрінетін үзілістер пайда болуы мүмкін, сондықтан бұған жол бермеген жөн.

Тік бетке бояу жағуды қарастырайық. Факелдің ортасын панель жиегіне бағыттап, жоғарғы бөліктен бастаңыз. Краскопульттің дюзасы панельдің жоғарғы жиегімен бір деңгейде болуы керек. Сонда бояудың бір бөлігі қорғаныш қағазға түседі.

Екінші жүріс қарама-қарсы бағытта орындалады, бұл ретте дюза бірінші жүрістің төменгі жиегіне бағытталуы тиіс. Бұл бірінші жүрістің 50%-ын жабуды және жаңа аймақтың біркелкі жабылуын қамтамасыз етеді.

Панель шекараларында шүріппені босаңсытып, краскопультті бірқалыпты төмен түсіре отырып, жүрістерді қайталай беріңіз. Соңғы жүрісті панель бетінен жартылай тысқары орындау керек.

Неліктен әр кезеңнің соңында шүріппені босату керек?

Бұл тәсілдің басты себебі — бірнеше қабат бояу түсуінен панель жиектерінде пайда болатын ағындыларды болдырмау. Ол үшін бояу көрші панельге түспес үшін панель шекарасына жетпей тұрып шүріппені босату керек. Шүріппені краскопульт панельдер арасындағы саңылауға жеткен сәтте босату маңызды.

Бұл әдісті қолданғанда әр жүрістің соңында краскопульттің шүріппесін босатып, панельдің қарама-қарсы жиегінен жаңа жүріс басталғанда қайта басу маңызды. Бұл әдіс панель жиектерінде ағынды пайда болуының алдын алуға, бояу тозаңын азайтуға және материалды үнемді жұмсауға көмектеседі.

Краскопульттің қозғалысы шүріппе басылғанға дейін жалғасып, оны босатқан кезде де тоқтамауы маңызды.

Егер егжей-тегжейлі қарастырсақ, әрекеттер реті мынадай:

Қозғалысты панельден тысқары бастаңыз және жолдың жартысында тек ауа шығатындай етіп краскопульттің шүріппесін жартылай басыңыз.

Панель жиегіне жеткенде бояуды шашырата бастау үшін шүріппені соңына дейін басыңыз.

Краскопульт панельдің қарама-қарсы жиегіне жеткенде бояу шашыратуды тоқтату үшін шүріппені жартылай босатыңыз.

Қозғалысты тағы 5 см жалғастырып, осы реттілікті қайталаңыз.

Жартылай басылған шүріппе (тек ауа шығып тұрғанда) толық басқан кезде болуы мүмкін бояудың кенет лақтырылуын болдырмайды.

Краскопульттің бачогын бояумен толтырып тастамаңыз.

Краскопульттің бачогын бояумен немесе лакпен толық толтырмаған жөн. Толы бачок бояу пистолетін ауыр әрі икемсіз етеді, бұл басқаруға және бояу сапасына әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар бачоктан бояу немесе лак кездейсоқ төгілу қаупі туады. Бачокты сыйымдылығының жартысына немесе үштен біріне дейін толтырып, қажет болған жағдайда бояу материалын қосып отырған дұрыс.

Қанша қабат жағу керек?

Қабат саны автомобильдің түсіне және қолданылатын бояу түріне байланысты. Әдетте лаксыз жағылатын екікомпонентті бояу үшін немесе лактың өзін жағу үшін қабат аралық кептірумен 2–3 қабат қажет. Жабу қабілеті төмен кейбір түстер, сондай-ақ «металлик» эффектісі бар бояулар көбірек қабатты қажет етуі мүмкін.

Бірінші қабат — байланыстырушы қабат, ол келесі қабаттарға жақсы негіз жасап, ағынды пайда болу қаупін азайтады. Бұл қабат жұқа жағылады және сәл жабысқақ болғаны дұрыс. Әдетте оны 1–2 минут кептірсе жеткілікті. Содан кейін толыққанды ылғал бояу қабаттарын жағу керек.

Қабаттар арасында еріткіштің буланып кетуіне қажетті уақытты күту керек. Егер бұл уақыт жеткіліксіз болса, еріткіш бояудың төменгі қабаттарында қалып қоюы мүмкін, ал жоғарғы қабаттар кепкен соң сыртқа шыға бастап, ақауларға әкеледі.

Лак-бояу материалдарын өндірушілер белгілі бір температурадағы ұсынылатын кептіру уақытын көрсетеді. Егер қоршаған орта температурасы төменірек болса немесе үй-жайда ауа айналымы нашар болса, қалыпты кебу үшін қабаттар арасындағы уақытты ұзарту керек.

Автомобильді толық бояу кезіндегі бояу реттілігі

Бояу процесінің реттілігін алдын ала жоспарлап алған дұрыс.

Белгілі бір реттіліктің мақсаты — бетте кемшіліктердің пайда болуын болдырмау және бояу кезіндегі артық қозғалыстарды барынша азайту.

Жоғарыда айтылғандай, бірінші кезеңде барлық бұрыштар мен жиектерді бояу керек.

Автомобильді бояу реттілігінің бірнеше схемасы бар. Бұл мақалада мен жиі қолданылатын екі схеманы ұсынамын.

Үлкен беттерді (мысалы, төбе, капот, артқы қақпақ) бірден тұтас бояған дұрыс, боялған жартысын әрі қарай боямай қалдырмау керек. Әйтпесе кеуіп үлгерген жағында тозаң пайда болып, бірінші және екінші жарты арасындағы шекара сызықтары көрініп қалуы мүмкін.

Кең тараған нұсқалардың бірі — автомобильдің бүкіл үстіңгі бөлігін төбе мен тіреуіштерден бастап бояу, содан кейін алдыңғы есікке көшіп, шанақты айнала жүру (суретті қараңыз). Кейбіреулер тіпті бояуды аяқтау үшін алдыңғы есікті ашып, оны айналып өтеді. Сонда боялған есіктен ұшқан құрғақ тозаң басқа панельдерге түспейді.

Төбені бояуға ыңғайлы болу үшін тұғыр (мысалы, шағын орындық немесе табурет) пайдалануға болады.

Кейде автомобильдің бүкіл бүйір бетін шанақ бойымен жүріп, краскопультпен ұзын жүрістер жасай отырып бояйды. Яғни бүкіл бүйір бір панель сияқты боялады. Бұл жағдайда бір панельден екіншісіне өткенде шүріппені үнемі басып-босатудың қажеті жоқ, ал бояу қабатының қалыңдығы барлық панельде бірдей болады. Бұл әдіс жылдам әрі тиімді. Мұндай бояу үшін пистолет бояудың максималды шығынына бапталады. Үй-жайдың көлемі автомобиль бойымен кедергісіз еркін жүруге мүмкіндік беруі тиіс, өйткені краскопульттің қозғалыс жылдамдығы тұрақты болуы керек. Сонымен қатар алдыңғы жүрістің жартысын жаба отырып біркелкі бояу үшін тәжірибе қажет. Бұл әдіс барлығына бірдей жарамайды және нұсқаулықтан гөрі ақпарат ретінде берілген.

Бояу шашырату кезіндегі қателіктер

Тым тар факел «металлик» эффектісі бар бояуды қолданғанда жолақтардың пайда болуына әкелуі мүмкін.

Бояу пистолетінің бетке қатысты бұрышы дұрыс болмаса да осындай жағдай туындауы мүмкін.

Жүрістер арасындағы жабудың дұрыс болмауы бояу қабаты қалыңдығының біркелкі болмауына, көзге көрінетін жолақтар мен ағындылардың пайда болуына әкеледі.

Егер краскопульт пен бет арасындағы қашықтық тым аз болса, шығатын ауаның жылдамдығы жаңа жағылған бояуға әсер етуі мүмкін. Тым жақындату ірі текстураға («апельсин қабығы»), ағындыларға және «металлик» эффектісі бар бояуды қолданғанда жолақтарға әкелуі мүмкін.

Тым үлкен қашықтық та бояудың бетке кеуіп барып жетуіне әкеледі, бұл тіпті түске де әсер етуі мүмкін. Үлкен қашықтық сондай-ақ артық тозаңдану салдарынан лак-бояу материалының шығынына әкеледі.

Баяу буланатын сұйылтқыш пистолет пен бет арасындағы қашықтықты өзгертуге мүмкіндік береді, бірақ бетке тым жақын жаққанда бұл ағындыларға әкелуі мүмкін.

Жүрістің соңында пистолетті бұру лак-бояу қабатының біркелкі болмауына және жабылған беттің жиектерінде артық тозаңдануға әкеледі. Сонымен қатар бұл лак-бояу материалының 65%-ын жоғалтуға әкеледі.

Алматыда автокөлік бояу, Алматыда шанақ жөндеу жұмыстары